From Brussels With Love | Blog

Παραδοσιακά ο Ιούλιος είναι στις Βρυξέλλες ο μήνας διακοπών και η πόλη αδειάζει, το ίδιο και οι δρόμοι! Ιδανική εποχή και για μετακομίσεις, μια και οι αλλαγές προσωπικού στα διάφορα Ευρωπαϊκά Όργανα, στο ΝΑΤΟ, στις πολλές ξένες αποστολές αλλά και στα διάφορα ξενόγλωσσα σχολεία επίσης τον μήνα Ιούλιο γίνονται.

Έτυχε να βρεθώ στην αναμπουμπούλα της μετακόμισης γνωστής μας οικογένειας. Θα επέστρεφαν στην πατρίδα τους μετά από 30 χρόνια στις Βρυξέλλες. Όλα ήταν ήδη πακεταρισμένα, όταν πέρασα να τους αποχαιρετήσω. Ξαφνικά βλέπω να μπαίνει ένας εκσκαφέας στον κήπο τους. Αντέδρασα άμεσα λέγοντας, ότι πρέπον θα ήταν να περιμένουν οι νέοι ιδιοκτήτες να φύγουν οι παλιοί, πριν αρχίσουν τις αλλαγές στον κήπο.

«Δεν κατάλαβες», με πρόφτασε η γνωστή μου, «εμείς τον παραγγείλαμε να έρθει για να ξεριζώσει τον φοίνικα, γιατί θέλουμε να τον πάρουμε μαζί μας. Ούτως ή άλλως νότια πάμε, θα του αρέσει…».

Ομολογουμένως τα έχασα. Χρόνια τον καμάρωνα στον κήπο τους και έβλεπα με πόση στοργή τον κουκούλωναν στα ζεστά πριν πιάσουν τα κρύα του χειμώνα για να μη παγώσει. Και κάθε Άνοιξη απλωνόταν και πάλι ο φοίνικας και έβγαζε καινούργια κλωνάρια. Και τώρα από …αγάπη, τον ξερίζωναν… Θα την αντέξει και ο ίδιος άραγε την τόση αγάπη;

Ομολογουμένως με εξέπληξε το περιστατικό και το έλεγα στη γειτόνισσά μου καθώς τις προάλλες περιποιούμασταν και οι δύο τον κοινό μας φράχτη και περίμενα να δω την ίδια έκπληξη στο πρόσωπό της. Αλλά εκείνη με αποπήρε λέγοντας, ότι της θυμίζω μια παρόμοια, όχι και τόσο ευχάριστη δική τους περιπέτεια. Με την αγορά του σπιτιού τους, πριν πολλά χρόνια, αναγκάστηκαν από τους παλαιούς ιδιοκτήτες να …αγοράσουν ξεχωριστά και τα δέντρα του κήπου γιατί ήταν ήδη μεγάλα και δεν μπορούσαν εκείνοι να τα ξεριζώσουν για να τα πάρουν μαζί τους, παρότι το προσπάθησαν!

Μυστήρια πράγματα συμβαίνουν γύρω μου, σκέφτηκα, αλλά μπορεί και να είναι το σύνηθες αυτό που εγώ εκλαμβάνω ως … τρελό!

Έτυχε  όμως την ίδια μέρα να πέσω επάνω στον Φιλήμονα, τον αρχαίο έλληνα ποιητή που έζησε εκεί κάπου στα 365-265 π.Χ. και σε ένα απόφθεγμά του, που πιο επίκαιρο δεν γινόταν να είναι:

Μη νουθέτει γέρονθ΄αμαρτάνοντα, δένδρον παλαιόν μεταφυτεύειν δύσκολον

Άλλο το νόημα βέβαια εδώ  και ίσως και να έχει δίκιο ο αρχαίος Φιλήμονας στο συλλογισμό του. Με τα χρόνια έρχονται και πολλά άλλα και κακά μαζί, που «κολλάνε» στον άνθρωπο και μετά δύσκολα φεύγουν από πάνω του. Μάταιη η προσπάθεια. Εμένα, όμως στην προκειμένη περίπτωση, με τράβηξαν οι λέξεις και μόνο, που με δικαίωσαν στον δικό μου συλλογισμό:

Δεν τα ξεριζώνουμε τα «γέρικα» δένδρα για να τα πάμε αλλού, γιατί μπορεί οι ρίζες τους να μη πιάσουν στο νέο χώμα και να μαραθούν. Συνέβη, δυστυχώς, σε μια φίλη, που έφυγε κι εκείνη βιαστικά  για τον Νότο, χωρίς να καλορωτήσει για τις συνθήκες …εδάφους εκεί. Δεν την άντεξε την αλλαγή και από τότε άρχισε να ξεχνάει …

No tags

May/19

24

Στην πυρά!

Στις 14 Σεπτέμβρη του 1595, στην Grand’Place των Βρυξελλών, η Josyne van Beethoven (1540-1595), μητέρα τεσσάρων παιδιών, οδηγήθηκε στην πυρά και κάηκε ζωντανή, με την ανυπόστατη κατηγορία της ενασχόλησής της, τάχα, με τη μαγεία. Ήταν θύμα της Ιεράς Εξέτασης, που είχε την εποχή εκείνη εξαπολύσει ένα ανελέητο κυνηγητό εναντίον όλων εκείνων που τολμούσαν να αμφισβητήσουν την κρατούσα θρησκευτική αρχή και δεν δήλωναν τυφλή υπακοή στις ιδέες που εκείνη πρέσβευε. Οι γυναίκες ήταν φυσικά ο αδύναμος κρίκος στον θρησκευτικό φανατισμό της εποχής και η καταδίωξή τους, γνωστή και ως «κυνήγι των μαγισσών», έμεινε μέχρι σήμερα να σημαδεύει μια κοινωνία, που η θέση της γυναίκας ήταν ούτως ή άλλως μειονεκτική, ιδιαίτερα στο ανδροκρατούμενο θρησκευτικό κατεστημένο. 

Η Josyne van Beethoven ήταν έβδομη κατά σειρά πρόγονος του μεγαλύτερου ίσως συνθέτη και πιανίστα όλων των εποχών, Ludwig van Beethoven (1770-1827). O παππούς του, Lodewijk van Beethoven είχε γεννηθεί στο Mechelen, μια πόλη κοντά στις Βρυξέλλες, όπου και υπάρχει σήμερα άγαλμα παππού και εγγονού, στην όχθη του ποταμού Dijle, με τον δρόμο να φέρει το όνομά τους, Van Beethovenstraat.

«Στην πυρά!» ούρλιαζε αφηνιασμένο το πλήθος στην πλατεία.

Τέσσερες φορές το χρόνο  είχαν το δικαίωμα οι Ιεροεξεταστές να οδηγήσουν τις «μάγισσες» στην πυρά. Δεμένη με αλυσίδες στα πόδια, ντυμένη από τη μέση και κάτω μόνο με το μακρύ εσώρουχο της εποχής και επάνω σταυρωτά ένα ρούχο που έκρυβε τα αναγκαία, οδηγείτο εκείνη τη νύχτα μαζί με τις άλλες γυναίκες και υπό τον ήχο τυμπάνων στην πυρά.  Είχαν κλείσει σε όλες το στόμα τους ερμητικά με ένα ειδικό υλικό και είχαν κουρέψει τα μαλλιά τους σύριζα, αφήνοντας μόνο ένα κομμάτι αξύριστο γύρω-γύρω, σαν μπερέ, όπως το συνήθιζαν οι «αιρετικοί» της εποχής. Κρεμασμένη στο στήθος της καθεμιάς μια ταμπέλα με μεγάλα γράμματα, με το υποτιθέμενο αμάρτημά τους που έπρεπε να κατακαεί, μαζί με τις ίδιες στη φωτιά, για να καθαρίσει η κοινωνία, της οποίας θεματοφύλακες σε θέματα θρησκείας ήταν οι Ιεροεξεταστές.

Μπορεί όλα αυτά σήμερα να ακούγονται σαν παραμύθι με τραγικό τέλος. Ζούμε στο 21ο αιώνα και έχουμε έναν άλλον πολιτισμό και μπορούμε ελεύθερα να εκφράζουμε την άποψή μας, τουλάχιστον στον ευρωπαϊκό χώρο. Είναι αυτό ένα θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, αποτέλεσμα σκληρών αγώνων και αιματηρών αντιπαραθέσεων στο παρελθόν.

Μετά από τέσσερις και πλέον αιώνες από την άδικη καύση στη πυρά της μακρινής προγόνου του Ludwig van Beethoven, στην ίδια αυτή κεντρική πλατεία των Βρυξελλών ακούγεται το  υπέροχο κομμάτι από την ΄Ενατη Συμφωνία του, «Ωδή στη Χαρά», ποίημα του Friedrich Schiller, που το διάλεξαν οι ευρωπαίοι ηγέτες το 1985, ως επίσημο Ύμνο της Ενωμένης Ευρώπης.

Χωρίς λόγια και μόνο με την παγκόσμια γλώσσα της μουσικής εκφράζει σήμερα και στον ίδιο τόπο που κυριαρχούσε παλιά το μίσος και η μισαλλοδοξία, τα ευρωπαϊκά ιδανικά της ελευθερίας, της ειρήνης και της αλληλεγγύης.

Εκδικείται η Ιστορία; Τουλάχιστον δεν λησμονεί και μέσα από τα ερείπια αφήνει και φυτρώνουν λουλούδια για να θυμίζουν ότι η βία και η μισαλλοδοξία, που κάποιοι άκριτα ακολουθούν, δεν μπορούν για πολύ καιρό να έχουν το πάνω χέρι.

No tags

Apr/19

7

Επέτειος γάμου

Να γιορτάζει κανείς εξήντα χρόνια γάμου με το πρόσωπο που ερωτεύτηκε, αρραβωνιάστηκε και παντρεύτηκε ενώπιον Θεού και ανθρώπων δεν είναι και λίγο. Διαμαντένια επέτειο την λένε, εξήντα καρατίων! 

Όταν ήρθε η πρόσκληση από το φιλικό μας ζευγάρι να παρευρεθούμε στην ολοήμερη γιορτή για την ξεχωριστή αυτή επέτειο στη ζωή τους δεν μπορούσαμε να φανταστούμε τί μας περίμενε. Στις 11 η ώρα το πρωί του Σαββάτου έπρεπε να είμαστε στην αίθουσα τελετών του Δημαρχείου του Woluwé Saint-Pierre, της συνοικίας των Βρυξελλών που είναι δημότες οι φίλοι μας. Ο Δήμαρχος, ντυμένος επίσημα και με τα διακριτικά του, ως Άρχων του Δήμου, μας καλωσόρισε δια χειραψίας έναν-έναν στην είσοδο, το ζευγάρι, τα παιδιά τους, δυο-τρεις στενούς συγγενείς, που είχαν έρθει από μακριά και τα τρία-τέσσερα φιλικά τους ζευγάρια, που με χαρά ανταποκριθήκαμε στην ιδιαίτερη αυτή πρόσκληση. Κάτω από τα βλέμματα του βασιλικού ζεύγους του Βελγίου στην επιβλητική αίθουσα τελετών του κτηρίου ο Δήμαρχος τους συγχάρηκε για αυτή την τόσο σπάνια στις μέρες μας, όπως τόνισε, επέτειο γάμου και μεταξύ αστείου και σοβαρού τους ρώτησε να του πουν την συνταγή της επιτυχίας για να την λέει με τη σειρά του στους μέλλοντες να προσέλθουν εις γάμου κοινωνία στην ίδια αυτή αίθουσα, καθότι στο Βέλγιο, όπως και στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, ο πολιτικός γάμος είναι υποχρεωτικός για όλους. Θρησκευτικό χριστιανικό γάμο τελούν στη συνέχεια, όσοι επιθυμούν από την καρδιά τους την ευλογία του Θεού στην κοινή τους πορεία.

«Τα συστατικά», του απάντησαν, «είναι, η αγάπη πάνω απ΄όλα, η πιστότητα και η επιμονή»! Τότε ο Δήμαρχος μπήκε στον πειρασμό να τους ρωτήσει, πώς γνωρίστηκαν. Κι εκείνοι του απάντησαν με προθυμία αγαστή, ότι είχαν γνωριστεί ως φοιτητές τυχαία στο τραμ, όταν έψαχναν και οι δύο στον πίνακα με τις ώρες αναχώρησης.

«Αλλά ενώ το τραμ ήταν άδειο ήρθε και κάθισε ακριβώς απέναντί μου», ανέφερε η σύζυγος κοιτώντας γλυκά δίπλα της.

«Ήταν τόσο όμορφη και προσεκτικά ντυμένη για φοιτήτρια, που με εντυπωσίασε», ήταν η γλυκιά αναφορά του συζύγου προς την συμβία του.

Στη συνέχεια ο Δήμαρχος τους διάβασε τα γραπτά συγχαρητήρια του βασιλικού ζεύγους του Βελγίου για την επέτειο και η ωραία αυτή τελετή έκλεισε με ένα ποτήρι σαμπάνια, αγκαλιές και ευχές, όπως συνηθίζεται σ΄αυτές τις περιπτώσεις. Θυμήθηκα που προφτάσαμε και γιορτάσαμε μια παρόμοια επέτειο, σε οικογενειακό βέβαια περιβάλλον και χωρίς βασιλικές ευχές και με τους δικούς μου γονείς, πριν «φύγουν».

Το απόγευμα η γιορτή συνεχίστηκε στην τοπική μας εκκλησία, η οποία γέμισε με όλους τους φίλους και γνωστούς, που μπορούσαν να παρευρεθούν. Όπως τότε, πριν εξήντα χρόνια, που η επιθυμία τους ήταν μια κοινή πορεία μαζί με τον Θεό, τώρα ήθελαν δημόσια και γιορταστικά να Τον ευχαριστήσουν, γιατί μόνο «τυχαία» δεν ήταν εκείνη η πρώτη συνάντηση στο τραμ, που ήταν στο πλάι τους στις άμπωτες και στις παλίρροιες του γάμου τους και ακόμη να Τον καλέσουν να μείνει κοντά τους μέχρι τέλους, Ο πάστορας της εκκλησίας μίλησε επάνω στο ίδιο εδάφιο που είχαν διαλέξει οι ίδιοι, ως νεόνυμφοι, πριν από εξήντα χρόνια:

«Σεις είσθε φίλοι μου, εάν κάμνητε όσα εγώ σας παραγγέλλω», Κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο, 15, 14

Τους κοιτούσα όλη την ώρα που άκουγαν προσεκτικά όλα αυτά που έλεγε ο πάστορας. Ωραία ντυμένοι και οι δυο, με παπιγιόν ο σύζυγος, κομψότατη η σύζυγος και θυμόμουν την ανάβασή μας στον Παρθενώνα πριν ένα χρόνο. Θαύμαζα τότε την ευκινησία τους, παρά την όποια ηλικία, που τους την χάριζε η λαχτάρα να «ακουμπήσουν για μια τελευταία ίσως φορά την Ιστορία», όπως μου είπαν και οι δυο με μια φωνή τότε. Επέμεναν να επισκεφτούμε την ίδια μέρα και τον Ναό του Ηφαίστου, για κείνους η πολλοστή φορά, για μένα η πρώτη …

Ο πάστορας έκλεισε με μια αναφορά από το ημερολόγιο που κρατούσε ο σύζυγος κατά την περίοδο των αρραβώνων τους. Από τον Σαιντ ντ΄Εξυπερύ: «Γάμος δεν είναι να κοιτάει ο ένας στα μάτια τον άλλον, αλλά να κοιτούν και οι δύο προς την ίδια κατεύθυνση». Κοιτάχτηκαν γλυκά μεταξύ τους και εκεί ακριβώς πρόλαβε ο πάστορας να κλείσει: «Α, όπως το περίμενα! Βρίσκατε όμως και τον χρόνο να κοιτάζεστε στα μάτια, γιατί και αυτό είναι σημαντικό σ΄ ένα γάμο! Να διαβάζει ο ένας στα μάτια του άλλου τις επιθυμίες του και να προτρέχει να κάνει την κοινή τους ζωή όμορφη και ενδιαφέρουσα. Γιατί αυτή ήταν και η επιθυμία του Θεού, όταν θέσπισε τον γάμο. Να έχουν χαρά οι άνθρωποι και όχι να νιώθουν τον γάμο σα σκλαβιά».

Μου άρεσε πολύ που η πολιτειακή και θρησκευτική αρχή του τόπου που ζω πήραν ενεργό μέρος στην χαρά της διαμαντένιας επετείου γάμου των φίλων μας. Η πρώτη, ίσως, τυπικά, αλλά ιδιαίτερα γιορταστικά και τιμητικά, η δεύτερη και ουσιαστικά, «ενώπιον Θεού και ανθρώπων», έτσι που όλοι μαζί ψάλλαμε δοξολογία «στον Παντοκράτορα Θεό, που επισκέπτεται τους ανθρώπους με τέτοια Αγάπη και την χαρίζει άπλετα, σε όσους Την ζητούν και Τον επικαλούνται», όπως μας θύμιζαν τα λόγια του τελευταίου ύμνου, που ψάλαμε όλοι μαζί, πριν οι δυο κόρες του ζεύγους κλείσουν την βραδιά με σονάτα του Johann Joachim Quantz, με αυλό, φαγκότο και μπάσο.

Στο κέρασμα, που είχαν ετοιμάσει, συνεχίστηκε η γιορταστική ατμόσφαιρα, σαν σε γάμο!

No tags

Mar/19

10

Σαν το καλό κρασί

Το ραντεβού μας ήταν προγραμματισμένο εδώ και ένα χρόνο και τόπος συνάντησης ήταν αυτή τη φορά οι Βρυξέλλες. Τους περιμέναμε λοιπόν τους φίλους μας που έρχονταν από μακριά και φροντίσαμε δεόντως το πρόγραμμα το σαββατοκύριακου. Δεκαετίες μετράει η φιλία μας και ούτε η απόσταση ούτε ο χρόνος έχουν αφήσει σημάδια επάνω της.

Το πρώτο βράδυ το περάσαμε με την συμφωνική ορχήστρα των Βρυξελλών και ήταν μια καλή αρχή γιατί σε όλους μας αρέσει η gospel μουσική, που ήταν στο πρόγραμμα για εκείνη τη βραδιά, με την χορωδία του κρατικού ραδιοφώνου και την αμερικανίδα καλλιτέχνη να συγκινεί με την απόδοση του Amazing Grace (Θαυμάσια Χάρις), που τα λόγια του προσωπικά με έχουν και πάλι συνεπάρει αυτόν τον καιρό.

Στο σπίτι τον υπόλοιπο χρόνο με βόλτες στο πάρκο και γύρω από το τραπέζι. Κατάφερα  με τον καιρό να τους πάρω και από τους τέσσερις φίλους μας την φυσική αποστροφή των ξένων για το σκόρδο στα φαγητά μας και εισέπραξα έτσι τα δέοντα για το γιουβέτσι μετά συνοδείας τζατζικιού. Οι συζητήσεις μας μετά, όπως πάντα, ζωηρές και ενδιαφέρουσες και όσο αντέχαμε … Για τις ασχολίες μας, τις εμπειρίες μας, τα σχέδιά μας για το μέλλον, για τα παιδιά μας και για τα εγγόνια τους. Στο τηλέφωνο που μας έπαιρναν όλα τους με τη σειρά, μας έλεγαν πόσο χαίρονται που είμαστε και πάλι οι φίλοι μαζί και να δώσουμε τους χαιρετισμούς στην ομήγυρη. Ίσως και να σκέφτονταν τις δικές τους φιλίες στα χρόνια των διαδικτυακών σχέσεων …

Τάχα για να με βοηθήσει στη μίξη της σάλτσας για τη σαλάτα, ήρθε στην κουζίνα η Σίλα και άρχισε να μου μιλάει για τον τρίχρονο εγγονό της, που ζει στο Μάντσαστερ της Αγγλίας και τον επισκέπτεται όσο πιο συχνά μπορεί από τον Καναδά.

«Ξέρεις», άρχισε, «είχα την ιδέα σε μια από τις τελευταίες επισκέψεις μου, να μη πάρω μαζί μου τις παντόφλες μου φεύγοντας, αλλά να τις αφήσω δίπλα στις δικές του, στο χωλ, για να τις βλέπει. Έτσι είναι σίγουρος ότι θα ξαναπάω, γιατί έχω αφήσει τις παντόφλες μου εκεί …». Γελάσαμε και οι δυο μας με αυτή την απλή παιδική λογική. Να μπορούσαμε και οι μεγάλοι να τα βλέπαμε έτσι απλά κάποια πράγματα που μας κάνουν να ανησυχούμε και να αμφιβάλουμε …

Φεύγοντας, ο Φριτς μας έδωσε ένα καλοδιπλωμένο πακετάκι, ένα για κάθε ζευγάρι. Το βιβλίο που ήταν μέσα θα ήθελε, είπε, να είναι ένα από τα θέματα συζήτησης για την επόμενη συνάντησή μας, σ’ ένα χρόνο πάλι. Μας ζήτησε να πάμε δεόντως «διαβασμένοι», γιατί η γνώμη όλων μας επί του θέματος μετρούσε και με επιχειρήματα, όπως τόνισε. Καλές οι προοπτικές και για την συνέχεια λοιπόν.

Είναι κάποιες φιλίες που μοιάζουν με το καλό κρασί, που όσο παλιώνει τόσο και πιο καλό γίνεται!

No tags

Jan/19

1

Στην αρχή του χρόνου

«Δεν μπορείς να πας πίσω και ν΄αλλάξεις την αρχή,
αλλά μπορείς να ξεκινήσεις εκεί που είσαι και ν΄αλλάξεις το τέλος.»
(C.S.Lewis)

Είμαστε και πάλι σε μια αρχή, στην Πρωτοχρονιά. Μπήκε το 2019,  γιορτάσαμε το ξεκίνημά του με αγαπημένους φίλους –βάλσαμο τέτοιες μέρες οι φίλοι, όταν οι δικοί είναι μακριά – δώσαμε και πήραμε ευχές με φόντο τα βεγγαλικά της πόλης, αγκαλιές, φιλιά, κάποια μηνύματα στο κινητό – «σας αγαπάμε», «κι εμείς το ίδιο»!- και τώρα στους ήχους της Φιλαρμονικής της Βιέννης – παράδοση πλέον! –, ώρα για απολογισμό.

Αλλά το πίσω είναι μόλις κάποιες ώρες, δεν έχει έτσι νόημα ο όποιος απολογισμός. Η αρχή είναι που μετράει και αυτή μόλις ξεκίνησε. Χαρτί και μολύβι, λοιπόν!

Καινούργια Χρονιά, καινούργια όνειρα, σχέδια μικρά και μεγάλα, για τις μέρες και τους μήνες που έρχονται. Οι ευκαιρίες είναι εδώ μπροστά, να αλλάξουμε καταστάσεις, είμαστε και πάλι στην αρχή του δρόμου, να διορθώσουμε κάποια πράγματα, που κύλισαν λάθος ή όχι όπως τα περιμέναμε. Και τα πιο μεγάλα ταξίδια έχουν για ξεκίνημα το πρώτο μικρό βήμα από την πόρτα του σπιτιού μας στο δρόμο για την περιπέτεια και το άγνωστο εκεί έξω.

Μόνο να μη μείνουμε στο παλιό, δεν έχει πλέον τίποτα να μας δώσει παρεκτός από τις αναμνήσεις, καλές ή λιγότερο καλές και ίσως κάποιες εμπειρίες, χρήσιμες για το μέλλον όμως. Αν μάθαμε απ΄ αυτές θα το δείξει του χρόνου τέτοια μέρα πάλι. Από μας εξαρτάται.

Στο χέρι μας είναι το σήμερα, η αρχή και το ξεκίνημα, που δεν χρειάζεται να είναι πάντα μεγάλο και κοσμογονικό. Αρκεί το λίγο που θα τολμήσουμε σήμερα, που μπορεί, όμως, να αποδειχτεί μέγα!

No tags

 

Έπρεπε να φτάσω μέχρι την Νότιο Αφρική για να αγαπήσω τον Νοέμβρη γυρίζοντας. Εκεί μας υποδέχτηκαν τα χελιδόνια, που εμείς εδώ τα είχαμε για φέτος αποχαιρετήσει, τα καταπράσινα αμπέλια στην περιοχή που μένουν οι Ουγενότοι (όταν τους έδιωξαν από την Γαλλία μετά την νύχτα του Αγίου Βαρθολομαίου, όσοι γλύτωσαν τους δέχτηκε η Νότιος Αφρική και φύτεψαν εκεί τα αμπέλια τους, με αποτέλεσμα σήμερα να είναι ο βασικότερος ανταγωνιστής στα γαλλικά κρασιά – η Ιστορία εκδικείται! –), οι μπλε τσακαράντες, που ήταν  στο φόρτε τους στην Πραιτόρια, και η αφόρητη αλλά καλοδεχούμενη στα μέσα του ευρωπαϊκού χειμώνα αφρικανική ζέστη …

Αναπολούσα, στο δρόμο της επιστροφής, τον επίγειο παράδεισο, που άφηνα πίσω μου και τουρτούριζα στη σκέψη του γκρι που με περίμενε στις Βρυξέλλες, μαζί με τη βροχή και το κρύο, τους  ανθρώπους που πάντα τρέχουν βιαστικοί στους δρόμους, σκυθρωποί και με κατεβασμένο το κεφάλι. Γνωστό το σκηνικό κάθε Νοέμβρη και κάθε χρόνο το ίδιο.

Αλλά κι αυτός ο εμβόλιμος αφρικανικός Νοέμβρης κάπου δεν μου έβγαινε στη σειρά … Βιώματα δεκαετιών δεν σβήνονται έτσι με μιας, όσο ελκυστικό κι αν είναι το περιεχόμενο.

Με υποδέχτηκε η λεύκα στην είσοδο του κήπου, με όλα τα χρυσά της φύλλα ακόμα και ο πυράκανθος κατακόκκινος από την άλλη πλευρά. Και ένας ήλιος λαμπερός στο βασίλεμά του. Η βροχή ήταν αλλού απασχολημένη και δεν φάνηκε εκείνη τη μέρα της επιστροφής, αλλά δεν μου κακοφάνηκε.

Οι πρώτες εκδηλώσεις και υποχρεώσεις στην πόλη ζητούσαν απάντηση συμμετοχής και στρώθηκα στη δουλειά, με μια κούπα ζεστό τσάι του βουνού με μέλι και κανέλλα.

Στο μικρό κουκλίστικο θεατράκι, «Le Vaudeville» στην καρδιά της πόλης, με περίμενε η μεσοσοπράνο, Hasti Molavian, για το προ-χριστουγεννιάτικο κονσέρτο της και στη Notre Dame du Sablon, την εκκλησία με τα υπέροχα βιτρώ στα παράθυρα, η γερμανική χορωδία με το χριστουγεννιάτικο πρόγραμμά της, όπως πάντα.

Καθώς η χρονιά που διανύουμε είναι και επετειακή, η Ευαγγελική Εκκλησία της Γερμανίας καλούσε στην Αντιπροσωπία της στις Βρυξέλλες, για τον 70χρονο εορτασμό από την Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, το 1948. Ήταν αμέσως μετά από πόλεμο που η διεθνής κοινότητα δήλωνε έτσι κατηγορηματικά το «όχι» στην βία και στον ανθρώπινο αλληλοσπαραγμό. Σε συνεργασία με την Καθολική Εκκλησία είχαν μάλιστα τυπώσει σε ένα κομψό βιβλιαράκι, ολόκληρη πραγματεία για το άρθρο 18 όπου κατοχυρώνεται παγκοσμίως η Θρησκευτική Ελευθερία. Ο υπότιτλος τα έλεγε όλα: Απειλές – Περιορισμοί – Παραβιάσεις. Κυρίως χριστιανοί σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης είναι αυτοί που διώκονται σήμερα και καίγονται οι εκκλησίες τους. Ήταν ένα βράδυ συλλογισμού και σοβαρής συζήτησης.

Η τελευταία Κυριακή του Νοέμβρη συμπίπτει να είναι και η τελευταία του εκκλησιαστικού έτους. Είναι μια Κυριακή Μνήμης για όσους «έφυγαν» από ανάμεσά μας – μετρούσα τους δικούς μου αγαπημένους, με πιο πρόσφατη την Μανούλα μου, με μια γλυκιά νοσταλγία για όσα έζησα μαζί τους – και συγχρόνως μια Κυριακή Ενθύμησης, ότι «ξένοι και πάροικοι» είμαστε όλοι μας σ΄αυτή τη γη. Η Αιωνιότητα μας περιμένει!

Ο Νοέμβρης σε λίγο μας αποχαιρετάει και η βροχή, που κανένας μας δεν την θέλει, θα το γυρίσει σε χιόνι, που όλοι το αγαπούμε. Είναι η περίοδος της Προσμονής, Advent, όπως το αποκαλούν στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη και όλα γίνονται γιορτινά και όμορφα. Χιλιάδες φωτάκια στην πόλη σκορπίζουν το σκοτάδι και οι άνθρωποι αρχίζουν και πάλι να χαμογελούν προσμένοντας τα Χριστούγεννα. Τα σπίτια ανοίγουν – προσμένουμε με χαρά τους δικούς μας φίλους, όπως κάθε χρόνο – και το πρώτο κεράκι θα ανάψει στο στεφάνι του τραπεζιού. Βαθύ κόκκινο διάλεξα για φέτος. Οι ξενιτεμένοι μας – μια απέραντη ξενιτειά πλέον η γη μας – θ΄αρχίσουν να έρχονται και το σπίτι θα γεμίσει και πάλι. Τα Χριστούγεννα ante portas!

Μ΄αυτά και μ΄αυτά τον αγάπησα τον γκρίζο και βροχερό Νοέμβρη μας και δεν θα τον άλλαζα με τον συνονόματό του τον Αφρικανικό, όσο και να μου κλείνει αυτός το μάτι! Είναι κάποια πράγματα που καταλαβαίνεις την αξία τους με τον χρόνο και όταν τα κάνεις κτήμα σου δεν τ΄αφήνεις με τίποτα πια από τα χέρια σου …

No tags

Ε, μια κάποια περιέργεια είναι εντελώς φυσιολογική, όταν μέρες τώρα περιμένεις να ανακοινωθεί στις Βρυξέλλες, όπως κάθε χρόνο, το όνομα του Καλύτερου Ευρωπαίου Πολίτη. Και όταν γίνεται γνωστό ότι αυτός είναι Έλληνας, η ελληνική μας καρδιά γεμίζει βεβαίως ιδιαίτερη χαρά και περηφάνεια.

Ο πατέρας Αντώνιος Παπανικολάου είναι γνωστός στο Πανελλήνιο για την δράση του στην «Κιβωτό», της οποίας είναι και ο ιδρυτής από το 1988, όταν ο εικοσιεξάχρονος τότε ιερέας πηγαίνοντας καθημερινά από το σπίτι του στην εκκλησία της ενορίας του, κάπου στα δυτικά προάστια της Αθήνας, «έπεφτε» συνεχώς επάνω σε παιδιά που ζούσαν κυριολεκτικά στο δρόμο, κατατρεγμένα και απροστάτευτα. Στην αρχή ήταν μόνο ελληνόπουλα μετά ήρθαν και τα προσφυγόπουλα. Δεν έμεινε όμως στη λύπηση και στην προσευχή για όλα αυτά τα παιδιά, που βίωναν ακραίες καταστάσεις, φτώχειας και εγκατάλειψης σε τόσο τρυφερή ηλικία.

«Τι να σας πω;», απάντησε σεμνά στις  ερωτήσεις της δημοσιογράφου, μετά την βράβευσή του, «Αυτό που κάνουμε είναι χρέος μας, υποχρέωση για το ποίμνιό μας, για τα παιδιά και τις ψυχούλες τους τις τραυματισμένες. Δεν μπορούσαμε να το φανταστούμε, όταν ξεκινήσαμε ότι θα φτάναμε σ’ αυτό το σημείο με τόσα παιδιά. Είναι ένα θαύμα … Έχω δέκα από τα μεγαλύτερα παιδιά μαζί μου. Ήθελα να το βιώσουν. Τους είπα ότι είναι κάτι πολύ σπουδαίο. Όχι, ότι βραβευτήκαμε, αλλά για ν’ ανοίξουν τα μάτια τους. Να δουν νέους ορίζοντες. Έβαλα τα ίδια τα παιδιά και παρέλαβαν το βραβείο και το μήνυμα που θέλω μ’ αυτό να δώσω και στα ίδια είναι να βάζουν στόχους και να τους καταφέρνουν. Πρόκειται για παιδιά που βίωσαν άσχημα πράγματα στην αρχή της ζωής τους. Αυτά τα παιδιά τώρα πρέπει να καταφέρουν να ‘ζωγραφίσουν’ τη δική τους ζωή. Ο Θεός έδωσε στον καθένα χρώματα και το πινέλο για να κάνει τη δική του ζωγραφιά, στο χέρι του είναι να την μαυρίσει ή όχι».

Δίπλα του και ανάμεσα στα παιδιά «τους» η σύζυγός του Σταματία, σύντροφος στον κοινό τους αγώνα και «Μάνα» στα παιδιά. Τι όμορφη εικόνα!

Το βραβείο αυτό είναι ένας θεσμός, που θεσπίσθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 2008. Επιβραβεύονται δραστηριότητες ή δράσεις πολιτών, ομάδων, σωματείων ή οργανώσεων, που έχουν επιδείξει εξαιρετική προσήλωση στην προαγωγή μιας καλύτερης αμοιβαίας κατανόησης και στενότερης ολοκλήρωσης μεταξύ των πολιτών των κρατών μελών. Υπάρχει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ειδικό εξουσιοδοτημένο όργανο, η Επιτροπή Βραβείου του Ευρωπαίου Πολίτη, με πρόεδρο τον εκάστοτε πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και στην έδρα του, στις Βρυξέλλες, διοργανώνεται κάθε Οκτώβριο ειδική εκδήλωση για την απονομή. Έχει την μορφή τιμητικού μεταλλείου και έχει συμβολική αξία. Να γίνεται η δράση γνωστή και να ανοίγουν καρδιές για περαιτέρω χρηματική υποστήριξη …

Το «Εύγε», ο πατέρας Αντώνιος και η σύζυγός του Σταματία, το ακούν καθημερινά Άνωθεν.

Σε μας μένει να βροντοφωνάζουμε, «Μπράβο τους!», από καρδιάς και με όση εθνική περηφάνεια αρμόζει. Δεν συμβαίνει δα και κάθε μέρα να βραβεύεται στις Βρυξέλλες Έλληνας με τέτοια δράση και αγάπη για τον συνάνθρωπο και μάλιστα ως ο Καλύτερος Ευρωπαίος Πολίτης!

No tags

Jul/18

29

Μετά τις φλόγες η οργή

Το ξυπνητήρι μου χτύπησε στις 4.30 εκείνο το πρωινό της Τρίτης. Ήμουν στην Αθήνα για δουλειά και  η πτήση μου για Βρυξέλλες ήταν προγραμματισμένη  για τις 6.15. Στο ταξί ο οδηγός αντί για καλημέρα μου είπε τον απολογισμό της νύχτας: «25 οι νεκροί μέχρι αυτή την ώρα…». Τάχασα κυριολεκτικά. Στην βιασύνη μου για το αεροδρόμιο ούτε ραδιόφωνο είχα ανοίξει εκείνο το πρωί, αλλά και στο τηλέφωνο νωρίς το προηγούμενο βράδυ από την φίλη που μου μίλησε για μια πυρκαγιά κάπου στη Ραφήνα δεν έδωσα την προσήκουσα σημασία. Το καλοκαίρι στην Ελλάδα οι πυρκαγιές είναι συχνές, κλείσαμε έτσι με την ευχή να μην υπάρξουν θύματα.

Άδεια η Αττική Οδός, μάλιστα μας άφησαν και περάσαμε χωρίς να πληρώσουμε τα διόδια, ο ουρανός από πάνω μας μολυβένιος, αλλά ήταν και νωρίς το πρωί, μόνο το καμένο στην ατμόσφαιρα όσο πλησιάζαμε στο αεροδρόμιο ανέβαζε την ανησυχία στο κόκκινο. Αν ήταν, όμως, τέτοιου μεγέθους η καταστροφή, όπως ακούγαμε στο ραδιόφωνο του αυτοκινήτου, δεν θα βλέπαμε κάποια πυροσβεστικά οχήματα στο δρόμο, κάποια αστυνομικά, κάτι τέλος πάντων που να παραπέμπει σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης στην περιοχή, αναρωτηθήκαμε με τον οδηγό.

Η πτήση για Βρυξέλλες έφυγε κανονικά και από το παράθυρο του αεροπλάνου είδα τον «κρανίου τόπο» στο Μάτι και στην Ραφήνα. Η φωτιά έκαιγε ακόμα σε πολλά μέτωπα και δεν εντόπισα ούτε ένα αεροπλάνο ή ελικόπτερο στον ορίζοντα για την κατάσβεσή της.

Φτάνοντας στις Βρυξέλλες ο αριθμός των νεκρών είχε ανέβει στους 55 και λίγα εικοσιτετράωρα μετά, που γράφονται αυτές οι γραμμές ο αριθμός πλησιάζει να γίνει τριψήφιος με τους αγνοούμενους… Έχουν κατακαεί δε χιλιάδες περιουσίες αποκτημένες με αίμα και ιδρώτα. Όσο για τα ανυπεράσπιτα ζώα, τί να πει κανείς…

Στιγμές για θλίψη και για κλάμα, αλλά και για αδυσώπητα ερωτηματικά. Γιατί δεν έγινε προσπάθεια να εκκενωθεί η περιοχή εγκαίρως; Δεν υπήρχε σχέδιο διάσωσης; Αρμόδια όργανα, που θα καθοδηγούσαν ανθρώπους και αυτοκίνητα να μη πάνε προς την θάλασσα, που οι δίοδοι ήταν στενοί και δεν υπήρχε ελπίδα να φτάσουν στο νερό πριν τη φωτιά; Πολλά τα ερωτηματικά, που εκ των υστέρων δεν έχουν πια αξία για το τωρινό κακό. Ακούγεται, ότι τέτοια φυσικά φαινόμενα είναι πολύ συχνά στην Ελλάδα το καλοκαίρι, ναι, αλλά γιατί πρέπει να πεθαίνουν άνθρωποι αβοήθητοι;

Στο αεροπλάνο εκείνο το πρωινό, παρακολουθούσα για πολλοστή φορά στη ζωή μου με την δέουσα προσοχή την αεροσυνοδό, που εξηγούσε στους επιβάτες τους κανόνες ασφαλείας σε περίπτωση κινδύνου. Είμαι σίγουρη ότι και οι υπόλοιποι επιβάτες γύρω μου θα είχαν ακούσει και ξανακούσει για το πώς να εφαρμόσουν την μάσκα οξυγόνου, που θα πέσει αυτόματα, αν το οξυγόνο της καμπίνας του αεροπλάνου ελαττωθεί και για το πως να μη πανικοβληθούν αν η σακούλα οξυγόνου φαίνεται άδεια, γιατί το οξυγόνο διέρχεται. Πρώτα οι μαμάδες να βάλουν την μάσκα και μετά να την εφαρμόσουν στα παιδιά τους που τυχόν κάθονται δίπλα τους. Αυτό ομολογουμένως δεν θα το έκανα ποτέ με την σειρά που το έλεγε την κάθε φορά η αεροσυνοδός. Θα κοίταζα να σώσω, σαν μάνα, πρώτα το παιδί μου, χωρίς να σκεφτώ ότι έτσι μπορεί να χανόμασταν και οι δύο… Αλλά άνθρωποι επαγγελματίες της διάσωσης όριζαν την σειρά των κινήσεων σε τέτοιες ώρες πανικού και αυτό έχει τη σημασία του και πια το έχω εμπεδώσει, τις τόσες φορές που το έχω ακούσει… Γι΄ αυτό πρέπει σε κάθε περίπτωση να υπάρχει από πριν ενημέρωση για τον κίνδυνο και να γίνονται ασκήσεις προσομοιώσεων και όχι μόνο σε περίπτωση πυρκαγιάς.

Φτάνοντας στις Βρυξέλλες είδα τις σημαίες να κυματίζουν μεσίστιες μπροστά στο κτίριο της Επιτροπής, σε ένδειξη πένθους και συμπαράστασης για την τραγωδία που έπληξε την Ελλάδα. Άκουσα τον αρμόδιο Επίτροπο Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Διαχείρισης Κρίσεων και Πολιτικής Προστασίας να λέει, ότι κανένα κράτος μέλος της Ένωσης δεν μπορεί μόνο του να αντιμετωπίσει μια μεγάλη φυσική καταστροφή, γι΄ αυτό και υπάρχουν οι ανάλογοι κοινοτικοί μηχανισμοί, που είναι, όμως, αποκλειστικά θέμα εφαρμογής τους και χειρισμού από την εθνική κυβέρνηση για πρόληψη και ετοιμότητα. Ο ίδιος πήγε την ίδια μέρα στην Αθήνα και φρόντισε να ενεργοποιηθεί για την Ελλάδα αυτός ο μηχανισμός. Ακούστηκε επίσης ότι η Ελλάδα ολιγώρησε να υλοποιήσει τον πανευρωπαϊκό αριθμό κλήσης έκτακτης ανάγκης 112, απαραίτητος και για τους ξένους παραθεριστές στη χώρα μας.

Είναι ενθαρρυντικό όμως αυτό που ακούω απ΄ όλα τα ξένα ειδησεογραφικά πρακτορεία να τονίζουν το τεράστιο κύμα αλληλεγγύης που βλέπουν μεταξύ των πολιτών και την εθελοντική άνευ ορίων προσφορά του κόσμου, όπου υπάρχει ανάγκη. Η συντεταγμένη Πολιτεία αρκέστηκε, αξόδως, να αναλάβει την πολιτική ευθύνη… Επίσης διαβάζω και ακούω ό,τι  από το εξωτερικό υπάρχει μια πρωτόγνωρη και ειλικρηνής  ανταπόκριση από όλες τις χώρες να στείλουν βοήθεια στην Ελλάδα σε ένδειξη αλληλεγγύης. Σενάρια περί συνωμοσίας των ξένων επειδή τάχα μας ζηλεύουν και θέλουν να μας καταστρέψουν, πέφτουν έτσι στο κενό.

Μετά την θλίψη, η οργή είναι αναπόφευκτη. Οι απαντήσεις στα αδυσώπητα ερωτήματα  πρέπει να δοθούν, όμως σήμερα θρηνούμε ακόμα και κλαίμε για τις τόσες αδικοχαμένες ζωές…

No tags

Jul/18

8

Το DNA της Ευρώπης

Δεν περνάει μέρα που να μην ακούσει ή διαβάσει κανείς στις ειδήσεις για «το τέλος της Δημοκρατίας στην Ευρώπη» ή ότι «η Ευρώπη πεθαίνει» και άλλα παρόμοια. Η αλήθεια είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) ταλανίζεται σήμερα από κάθε πλευρά και οι πολίτες της έχουν αρχίσει να ανησυχούν. Έχει, όμως, γερό DNA, αποτυπωμένο στο άρθρο 2 της Συνθήκης της Λισαβόνας, του Καταστατικού της Χάρτη, που δεν αφήνει περιθώρια για αμφισβητήσεις και φόβους.

«Η Ένωση βασίζεται στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου … Οι αξίες αυτές είναι κοινές στα κράτη μέλη εντός κοινωνίας που χαρακτηρίζεται από τον πλουραλισμό, την απαγόρευση των διακρίσεων, την ανοχή, την δικαιοσύνη, την αλληλεγγύη και την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών».

Γύρω από την ανάπτυξη και ερμηνεία αυτών των εννοιών πραγματοποιήθηκε λοιπόν διεθνές συνέδριο με συνεργασία του Καθολικού Πανεπιστημίου του Λουβαίν και του Ευρωπαϊκού Προγράμματος, «Ορίζοντας 2020» της Γενικής Διεύθυνσης Έρευνας και Καινοτομίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στις Βρυξέλλες. Ακαδημαϊκοί, ειδικοί επιστήμονες και άνθρωποι της πράξης αφιέρωσαν μια γεμάτη μέρα στο θέμα, «Επανασύνδεση της Ευρώπης με τους πολίτες της μέσω της Δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου», που ήταν και ο τίτλος του συνεδρίου.

Στην πρωτεύουσα της Ευρώπης βέβαια, έρχονται τα νέα «ζεστά» και από πρώτο χέρι. «Γιατί χρειάζεται να αγωνιζόμαστε για τις αξίες μας;» ήταν το θέμα που ανέπτυξε ο Υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου, άρτι αφιχθείς, όπως μας ανέφερε από την Βαρσοβία και στο δρόμο για το Βελγικό Κοινοβούλιο, μόλις λίγα μέτρα από το συνεδριακό κέντρο. Η συνταγματική κρίση, που έχει προκύψει στην Πολωνία τις τελευταίες μέρες έχει φέρει τους πολίτες στο δρόμο και το Κράτος Δικαίου στη χώρα αυτή αρχίζει να τρίζει επικίνδυνα, επειδή οι νέες νομοθετικές ρυθμίσεις επιτρέπουν επί της ουσίας στον πολωνό πρόεδρο να επιλέγει μόνος του τους δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου. Πλήττεται έτσι η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, γιατί δεν θα υπάρχουν ανεξάρτητα δικαστήρια και εκτός αυτού δημιουργείται κρίση στις σχέσεις της Πολωνίας με την ΕΕ, ανέφερε στην ομιλία του ο Υπουργός ξετυλίγοντας μπροστά μας εν ολίγοις το σχέδιο δράσης, που θα ανέπτυσσε λίγη ώρα αργότερα επίσημα στο Κοινοβούλιο της χώρας του.

Να γίνουν με κάθε τρόπο ευρύτερα γνωστές αυτές οι ευρωπαϊκές αξίες στα κράτη μέλη και να τονιστεί η ανάγκη να τις ενστερνιστούν οι πολίτες του κάθε κράτους και να τις εφαρμόζουν, ώστε να ξεκινήσει η «επανασύνδεση» εκ των έσω, δηλαδή από τους ίδιους τους πολίτες, τους εθνικούς δικαστές και τους  δημόσιους υπαλλήλους του κάθε κράτους τονίστηκε από τους περισσότερους ομιλητές. Έτσι μόνο θα υπάρξει ουσιαστική αλλαγή και πρόοδος. Οι πολίτες όμως έχουν αποκάμει από τα τραγελαφικά που συμβαίνουν αυτή τη στιγμή στην πολιτική σκηνή πολλών κρατών μελών και  στην απόγνωσή τους «κοιτάζουν» προς την Ευρώπη και περιμένουν από κει βοήθεια. Ως εκ τούτου η Ευρώπη πρέπει να μείνει σταθερή στις αξίες της και στην εφαρμογή των κανόνων δικαίου, χωρίς εξαίρεση, ήταν ο επίλογος.

Με το Βrexit ante portas, ήταν περίεργο για μένα τουλάχιστον, αλλά και ενθαρρυντικό συνάμα, το πόσοι πολλοί  πανεπιστημιακοί από το Ηνωμένο Βασίλειο πήραν ενεργό μέρος σ’ αυτό το συνέδριο με άκρως θετική προσέγγιση επί των ευρωπαϊκών ζητημάτων.

Μια καθηγήτρια-ομιλήτρια από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ την ανέφερε ο εισηγητής και ως μέλος της Βουλής των Λόρδων στο Λονδίνο. Δεν άντεξα, στο διάλλειμα του καφέ, να μην την πλησιάσω για να της εκφράσω την απορία μου, πώς αυτή ως γυναίκα ήταν μέλος της ανδροκρατούμενης, όπως μέχρι εκείνη τη στιγμή πίστευα, Βουλής των Λόρδων, στην Μ. Βρετανία. Τουλάχιστον το 20% των μελών της είναι γυναίκες, μου απάντησε χαμογελώντας με νόημα.

Ήταν από τις εκπλήξεις της ημέρας για μένα αλλά και της σταθερής μου πεποίθησης, ότι οι αξίες του άρθρου 2, που προανέφερα, συμπεριλαμβανομένης και αυτής της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών θα συνεχίσουν να φωτίζουν το μέλλον της Ευρώπης, στα όποια εθνικά σκοτεινά μονοπάτια κι αν θελήσουν να την σύρουν κάποιοι  «ευρωπαίοι» δημαγωγοί.

No tags

Δεν είχα μπει ποτέ σε μια Συναγωγή. Ούτε ήξερα που βρίσκεται στις Βρυξέλλες, αν και πάρα πολλές φορές είχα περάσει απ΄ έξω από το εντυπωσιακό κτίριο δίπλα στο Κονσερβατόριο. Τίποτα δεν μου έδειχνε ότι εκεί μέσα ήταν τόπος της λατρείας της Ιουδαϊκής θρησκείας καθότι και τα υπόλοιπα κτίρια του κεντρικού αυτού δρόμου πάνω-κάτω τα ίδια είναι.

Η πρόσκληση ήλθε να κεντρίσει την περιέργειά μου. Σε μια επίσημη τελετή θα γινόταν η βράβευση μιας συγγραφέως από την Λιθουανία, παρουσία του Προέδρου του Ευρωκοινοβουλίου, Α. Tajani, του Α΄ Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, F. Timmermans, όλων των Αρχιραβίνων από όλες τις χώρες της Ευρώπης και κλειστού αριθμού άλλων προσκεκλημένων. Ήταν λοιπόν η ευκαιρία να μπω στην Μεγάλη Συναγωγή της Ευρώπης, όπως μετονομάστηκε μετά τον πόλεμο η Συναγωγή των Βρυξελλών. Με δυο λόγια, εντυπωσιάστηκα από τα σύμβολα και τα σχέδια στο εσωτερικό που την διακοσμούν. Το λιοντάρι, το σύμβολο της φυλής του Ιούδα, το στέμμα που δείχνει την βασιλεία του Θεού, το άστρο του Δαβίδ, η επτάφωτη λυχνία και οι δύο πλάκες του νόμου. Ψηλά στους τοίχους γραμμένα στα εβραϊκά αλλά και στα γαλλικά: «Aime ton prochain comme toi meme», (αγάπα τον πλησίον σου σαν τον εαυτό σου) από το Λευιτικό. Εκείνη τη στιγμή συνειδητοποίησα αυτό που φυσικά ήξερα, ότι η Ιουδαϊκή θρησκεία συνδέεται αναπόσπαστα με την Χριστιανική!

Η Ruta Vanagaite, η τιμώμενη της βραδιάς, έγινε «αποσυνάγωγος» από την πατρίδα της την Λιθουανία και εχθρός του κράτους, από τη στιγμή που σε μια συνέντευξή της, με την ευκαιρία της έκδοσης του τελευταίου βιβλίου της, αναφέρθηκε στην στενή συνεργασία κυβερνητικών και στρατιωτικών της Λιθουανίας με τους ναζί, στην εξολόθρευση των Εβραίων. Σε διάρκεια μόλις πέντε μηνών, όταν η ναζιστική Γερμανία κατέλαβε τις Βαλτικές Χώρες, 220.000 Εβραίοι της Λιθουανίας, κάπου το 95% του εβραϊκού πληθυσμού, στάλθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, όπου και βρήκαν τον θάνατο. Αμέσως μετά ήλθε η ρωσική κατοχή και πολλοί Λιθουανοί πολίτες στάλθηκαν στα γκουλάγκ αυτή τη φορά, σε τόσο μεγάλο αριθμό, ώστε όλοι πλέον να μιλούν για Γενοκτονία των Λιθουανών, η οποία και «σκέπασε» το Ολοκαύτωμα. Να λεχθεί εδώ, ότι οι Λιθουανοί είναι οι πλέον περήφανοι από τις Βαλτικές Χώρες, ότι αντιστάθηκαν στη ρωσική κατοχή μέχρι τελευταίας ρανίδας του αίματός των, πληρώνοντας έτσι ένα μεγάλο τίμημα. Έμειναν έκτοτε για δεκαετίες μια άκρως κλειστή και φοβισμένη κοινωνία. Μετά την είσοδο της Λιθουανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα πράγματα άλλαξαν και δεν υπήρχε κανένας φόβος άνωθεν. Ανοίχτηκαν τα επίσημα αρχεία και μπορούσε ο καθένας να ψάξει και να βρει την αλήθεια για την ιστορία του τόπου του.

Τυχαία, λοιπόν, η συγγραφέας ανακάλυψε ότι στην εξόντωση των Εβραίων της Λιθουανίας πήραν ενεργά μέρος ένας θείος της αλλά και ο ίδιος ο παππούς της. Ήταν μεγάλο σοκ για την ίδια, ότι μέλη της οικογένειάς της ήταν συνυπεύθυνοι για τον θάνατο αθώων ανθρώπων. Άρχισε δημόσια να λέει, ότι κάθε λιθουανική οικογένεια όφειλε να ρίξει καλού-κακού, μια ματιά στην ιστορία της, ως φόρο τιμής στα θύματα του Ολοκαυτώματος. Δεδομένου του κύματος του Αντισημιτισμού που πλήττει αυτή τη στιγμή χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης, του πρώην Ανατολικού Μπλοκ, καθόλου καλή συγκυρία. Όλα τα βιβλία της αποσύρθηκαν από την κυκλοφορία και η ίδια δεν μπορεί πλέον να κυκλοφορήσει ελεύθερα στο δρόμο.

Ένιωσα την επιτακτική ανάγκη να πάω στο τέλος και να σφίξω το χέρι αυτής της θαρραλέας γυναίκας. Ανεξάρτητα από το «πιστεύω» του καθενός είμαι πέρα για πέρα πεπεισμένη, ότι τουλάχιστον στον ευρωπαϊκό χώρο που ζω, κάποιες αξίες έχουν βαθύ και αδιαπραγμάτευτο νόημα και ότι όλοι θα πρέπει να το «πολεμήσουμε», ο καθένας όπου μπορεί και βρίσκεται, ώστε άνθρωποι σαν την τιμώμενη συγγραφέα να μπορούν και πάλι να κυκλοφορούν ελεύθερα στο δρόμο.

«Δεν είμαι ηρωίδα», μου είπε, «είμαι για μεσόκοπη γυναίκα με καρδιά. Δεν θα σταματήσω να μιλάω, γιατί αν σταματήσω θα δείξω στους ανθρώπους ότι δεν μπορούμε να νικήσουμε και ότι η ελευθερία της έκφρασης είναι ένας μύθος…». Αγκαλιαστήκαμε συγκινημένες και οι δυο μας.

No tags

Older posts >>